ابوالفتح عجلی

نويسنده:        زمان انتشار :  28 ژوئن 2015  15:08      تعداد بازديد :  983 بازديد       

ابوالفتح عجلی

اَبوالفُتوح عٍجلی، منتجب‌الدین اسعد بن محمود بن خلف بن احمد اصفهانی (۵۱۵-۶۰۰ق/۱۱۲۱-۱۲۰۴م)، فقیه و واعظ شافعي  بود.

شناخت اجمالی

بعضی ولادت وی را در ۵۱۴ق نیز ضبط کرده‌اند.
او مردی پارسا و عابد بود و از راه وراقی زندگی را می‌گذراند، ولی با این حال مرجعیت فتوا در اصفهان با او بود

موقعیت علمی
آراء فقهی او حتی در دیگر نقاط نیز مورد توجه بوده چنان‌که رافعی فقیه نامدار شافعی در زمان حیات ابوالفتوح یا اندکی پس از وفات وی در کتاب خود از او نقل کرده است.
وی مدتی به وعظ پرداخت، سپس آن را ترک گفت و کتابی در آفات وعظ و نصیحت به واعظان نوشت.

مشایخ
در ۵۵۷ق به بغداد سفر کرد و در آن‌جا از محمد بن عبدالباقی معروف به ابن بطی حدیث شنید.  همچنین او صحیح بخاری را از غانم بن احمد جلودی ، معرفه علوم الحدیث حاکم نیشابوری را از ابوالقاسم اسماعیل بن محمد بن فضل والمعجم الکبیر و المعجم الصغیر طبرانی را از فاطمه جوزدانی ، در اصفهان فراگرفت.
از دیگر مشایخ او در حدیث می‌توان ابوالفضل عبدالرحیم بن احمد بغدادی و قاسم بن فضل صیدلانی را نام برد.
وی همچنین از زاهر بن طاهر شحامی ، اسماعیل بن فضل بن اخشید و عبدالعزیز بن محمد آدمی اجازه نقل حدیث گرفت.

شاگردان

از شاگردان و راویان او ابوالحسن علی بن محمد بن احمد قشیری مغربی، ابونزار ربیعه بن حسن فقیه ضیاء مقدسی، نجم‌الدین حنبلی، عمادالدین عبدالسلام بن محمودحنفی ، شمس‌الدین عمر بن مظفر بن روزبهان ، تاج‌الدین احمد بن محمود بن محمد نعمانی و عطاءالله بن محمد بن خداداد خوزی  را می‌توان برشمرد.
او به احمد بن ابی‌الخیر و علی ابن بخاری نیز اجازه نقل حدیث داده است.
وفات

ابوالفتوح در اصفهان درگذشت  و به گزارش نصیرالدین ابن حمزة طوسی از همان هنگام مقبره او زیارتگاه مردم شد.
بر پایه گزارش‌هایی دیگر حتی در عهد صفویه نیز مردم اصفهان قبر او را به پندار این‌که قبر ابوالفتوح رازی مفسر شیعی است، زیارت می‌کرده‌اند. هم‌اکنون نیز مقبره وی در اصفهان در بقعه امامزاده ابراهیم در گورستان طوقچی باقی است.

مرحوم آيت االله حاج ميرزا محمد باقر چهار سوقي روضاتي در كتاب روضات الجنات مينويسد :« قبر ابوالفتوح اسعد عجلي٬ واعظ٬ فاضل٬ پارسا و عابد كه از فقهاي شافعي بوده و از بزرگان مشايخ صوفيه و اجّلاي رؤساي آنان بوده است٬ در داخل بقعه امامز٬اده ابراهيم بن موسي بن جعفر (ع) در خارج از دروازه طوقچي قرار دارد»

آثار

ابوالفتوح عجلی آثاری داشته که نسخه‌های خطی برخی از آن‌ها در کتابخانه‌ها موجود است:
۱. الرساله الناصحه فی بیان آفات الوعظ، در کتابخانه ولی‌الدین افندی.
۲.شرح الکلمات المشکله فی کتاب السامی فی الاسامی، در کتابخانه احمد ثالث.
۳. شرح ابهام الوجیز والبسیط، که شرحی است بر دو متن فقهی شافعی تألیف امام محمد غزالی.
۴.الغنیه فی الفرائض الشافعیه، در علم مواریث ، در کتابخانه اوقاف بغداد.
۵.نکت الفصول فی بیان الاصول، در کتابخانه ‌اوقاف بغداد.
همچنین ابوالفتوح کتاب الایضاح عن اصول صناعه المساح ابومنصور عبدالقاهر بغدادی را ترجمه کرده است.
این ترجمه همراه با متن اصلی آن در تهران (۱۳۴۷ش) به چاپ رسیده است.
ابوالفتوح تألیف مهم دیگری نیز با نام تتمه ‌التتمه ‌للابانه داشته که اثری از آن دردست نیست.
کتاب الابانه در فقه شافعی تألیف عبدالرحمن ثورانی (د ۴۶۱ق) و تتمه آن از عبدالرحمن بن مأمون شافعی معروف به متولی (د ۴۷۸ق) است، ابوالفتوح عجلی این کتاب را در تکمیل آن نوشته است و مفتیان اصفهان در فتوا به کتاب تتمه‌التتمه استناد می‌کردند.

ارسال دیدگاه

نظر خود را به ما بگویید.